Η υπερκεράτωση είναι μία κοινή δερματική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από σκλήρυνση του εξωτερικού τμήματος του δέρματος (κεράτινη στοιβάδα) και αποτελεί μία φυσιολογική αντίδραση του οργανισμού για να προσαρμοστεί σε συγκεκριμένες συνθήκες.
Αυτή η σκλήρυνση του δέρματος δημιουργεί συνήθως ξηρά και τραχιά σημεία μικρής ή μεγάλης έκτασης, τα οποία ενισχύουν την ικανότητα αντίστασης της επιδερμίδας.
Η ξηρή και σκληρή όψη που θυμίζει κάλο, οφείλεται στην πολύ υψηλή παρουσία κερατίνης, μίας πρωτεΐνης που μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία πλακών όταν βρίσκεται σε πολύ μεγάλες ποσότητες στα κύτταρα. Σε αυτήν την περίπτωση, παρατηρούμε ότι το δέρμα γίνεται ξηρό και καλύπτεται από κρούστα.
Πέρα από την τυπική μορφή υπερκεράτωσης που οφείλεται στην τριβή και την πίεση, υπάρχουν και κάποια επιπλέον είδη τα οποία αναφέρονται συνοπτικά παρακάτω:
Σμηγματορροϊκή υπερκεράτωση – Ανώδυνες δερματικές βλάβες που εμφανίζονται κυρίως σε άτομα μεγάλης ηλικίας (άνω των 40).
Ακτινική υπερκεράτωση – Είναι γνωστή και ως ηλιακή υπερκεράτωση, καθώς αποτελεί απόρροια της μακροχρόνιας έκθεσης στην υπεριώδη ακτινοβολία. Οι υπερκερατώσεις αυτές χαρακτηρίζονται ως προκαρκινικές βλάβες του δέρματος και είναι σημαντικό να εντοπίζονται και να αντιμετωπίζονται εγκαίρως.
Θυλακική υπερκεράτωση – Αυτός ο τύπος υπερκεράτωσης είναι γνωστός και ως «δέρμα κοτόπουλου», λόγω της όψης που δημιουργεί. Πρόκειται για μικρά εξογκώματα που είναι συνήθως λευκά και περιβάλλονται από κόκκινο και φολιδωτό δέρμα. Αποτελεί μονάχα αισθητική ενόχληση και επιδεινώνεται την περίοδο του χειμώνα.